De andere kant van de Tweede Wereldoorlog.

Over het Duitse verzet vanaf 1933 tot 1945.

-Falk Harnack

Falk Harnack –2 Maart 1913- 3 September 1991   

Falk Harnack was een telg uit een beroemd geslacht. Zijn vader was de Literatuurwetenschapper Otto Harnack en zijn oudere broer van de jurist Arvid Harnack-een vooraanstaande lid van die Rote Kapelle; de volgende mannen waren neven van hem- de theoloog Adolf von Harnack en diens zoon Ernst von Harnack;  maar hij was ook een neef van Dietrich Bonhoeffer. Zijn zuster Inge was getrouwd met Robert Havermanns, ook een lid van die Rote Kapelle.

 Falk werd geboren kort voor de zelfmoord van zijn vader. Tussen 1933 en 1937 studeerde hij aan de universiteiten, eerst in Berlijn daarna in München. Hij werd regisseur, toneelspeler en dramaturg. In 1941 werd hij opgeroepen voor de Wehrmacht. Via zijn broer Arvid kwam Falk al regelmatig in contact met leden van die Rote Kapelle, waarvoor hij bewondering koesterde. Zelf was hij begonnen met het verspreiden van pamfletten tegen de nationaalsocialistische studentenvereniging.

 In 1942, hij bevond zich op dat moment in Chemnitz, was hij verloofd met zijn vroegere schoolvriendin Lilo Ramdohr. Zij bracht hem in contact met Hans Scholl en Alexander Schmorell, de leiders van de Weisse Rose. Beide mannen wilden graag een verbinding leggen met Arvid en Harro Schulze-Boysen om hun groep uit te breiden. Later in 1943 kreeg Falk ook contact met Sophie Scholl en vonden er bijeenkomsten plaats waaraan ook Willie Graf en Professor Kurt Huber deelnamen. Falk probeerde ook nog een verbinding te maken met de kring Bonhoeffer-Dohnanyi, maar de Weisse Rose werd al ontmaskerd noch voor het contact tot stand gekomen was. Ook Falk ontkwam daardoor niet aan een arrestatie. Samen met Willie Graf, Alexander Schmorell en Professor Kurt Huber stond hij terecht voor het “Volksgerechtshof”.

 Echter Falk Harnack werd wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken, alhoewel deautoriteiten wisten dat hij evenzeer schuldig was. Doch de Gestapo hoopte door Harnack vrij te laten nog meer leden van de Weisse Rose te kunnen arresteren. In Augustus ‘43 werd Harnack’s eenheid verplaatst naar Griekenland.  Daar wist hij te deserteren, toen hij hoorde dat Himmler een arrestatiebevel voor hem uitgevaardigd had. Zijn commandant had een geheime opdracht gekregen dat hij Harnack moest overleveren aan de SS, maar Harnack kreeg een waarschuwing van zijn luitenant. Hij kon kiezen tussen een vreselijke dood in Duitsland of een kans tot overleven in Griekenland. Kiezend voor dat laatste, sloot hij zich aan bij de Griekse partizanen, die in de bergen verbleven en vocht hij samen met hen tot aan het einde van de oorlog. Ook richtte hij samen met Gerhard Reinhardt het antifascistische Komitee “Freies Deutschland” op. Ze begonnen opnieuw met het verspreiden van pamfletten waarin de Duitsers werden opgeroepen om te weigeren om voor Hitler te sterven. In plaats daarvan moesten ze leven voor een “freies Deutschland”.

 Toen hij na de oorlog terugkeerde in Duitsland, moest hij vernemen hoeveel leden van zijn familie de oorlog niet hadden overleefd wegens executies door de SS.

Bronnen:

Nelson, Anne- Het Rode Orkest-2009
Brysac,Shareen Blair-Resisting Hitler-2000