De andere kant van de Tweede Wereldoorlog.

Over het Duitse verzet vanaf 1933 tot 1945.

Ingezonden

Zo nu en dan bereikt mij een bericht van bezoekers aan deze website voor wie het Duitse verzet ook in de huidige tijd een onderwerp is dat invloed heeft op hun persoonlijke leven. De Belgische pianiste Sylvia Traey zond haar verhaal in. Zij houdt zich al een aantal jaren bezig met de Kreisauer Kring.

HET KOLENWINKELTJE
door  Sylvia Traey

Eender toevallig ontdekte ik in moeders bibliotheek een boekje : Widerstand in Wedding/Berlin  (Weerstand in Wedding / Berlijn). Geboeid heb ik zitten lezen.

Otto Nagel -Bild Bundesarchiv

Otto Nagel -Bild Bundesarchiv

bundesarchiv_bild_151-50-45a_volksgerichtshof_julius_leber

Julius Leber -Bild Bundesarchiv

Via kunstschilder Otto Nagel[1] kwam ik bij de Kolonel Julius Leber[2] terecht, een weerstandsman tijdens Wereld Oorlog II.

 

 

 

Ik las ook over het welbepaalde ‘kolenwinkeltje’ in de Torgauerstrasse 20. Jaren later ben ik er heengegaan, ik werd er als het ware naar toe ‘gezogen’ .  Na  lang vragen  en zoeken had ik het gevonden: een verlaten binnenkoer met een voormalig DDR –huisje, enkele koterijen en  vier platanen, alles volkomen desolaat.

In de kelder van dat huisje, zo werd me door een oudere man gezegd,  kwamen  tijdens de oorlog  Julius Leber  en zijn geestgenoten tezamen en  hielden  er geheime vergaderingen: de  welbepaalde “Kreisauer  Kreis”.[3] Velen onder hen zijn op gruwelijkste wijze omgekomen  in Ploetzensee.[4]

gedenkstaette-ploetzensee

 Het was allemaal erg emotioneel  voor mij. Bij het weggaan praatte  ik nog met twee  Russische garagisten  en  kraaide er een  haan.

 

[1] Otto Nagel: 1894 -1967 , Duits Kunstschilder

[2] Julius Leber: 1891 – 1945 , Duits sociaaldemocraat

[3] Kreisauer Kreis: Kring van weerstandsmensen , waaronder :

Helmuth von Moltke:  1907- 1945 , Duits militair

Adam von Trott zu Solz: 1909 – 1944 ,  Duits  diplomaat

Adolf von Reichwein: 1898 – 1944 , econoom

[4] Gedenkstaette Ploetzensee ‘ : gevangenis in Wedding / Berlijn

 

Kleine aanvulling op dit verhaal:

Otto Nagel:
Duits kunstschilder, geboren in een sociaaldemocratisch gezin. In de Eerste Wereldoorlog gevangen gezet wegens dienstweigering. In 1920 werd Nagel lid van de KPD -Kommunistische Partei Deutschlands. In 1924 begeleidde hij een tentoonstelling voor jonge kunstenaars in de Sovjet-Unie.
In 1936 werd hij geïnterneerd in concentratiekamp Sachsenhausen, zijn kunst werd – na te zijn bestempeld als ‘entartet’ – vernietigd.

otto-nagel-judenhof-berlin-auf-buetten_re-g_3473

Otto Nagel -Judenhof Berlin

Julius Leber:
Duits politicus, lid van de SPD -Sozialdemocratische Partei Deutschlands, en verzetsstrijder.
In 1940 leerde Leber Claus Graf Schenk von Stauffenberg kennen. Bij diens plannen voor een regering na de couppleging zou Leber de functie van Minister voor Binnenlandse Zaken toegewezen krijgen. Naast Stauffenberg had Julius Leber ook contact met Carl Friedrich Goedeler, alsmede via Helmuth von Moltke met de Kreisauer Kreis.
Eind juni 1944 was er ook contact met de Saefkow-Jacob-Bästlein-Organisation,  doch door een mogelijke mol in de groep werden een aantal mensen door de Gestapo gearresteerd, onder wie Julius Leber. Op 20 oktober 1944 werd tijdens een schijnproces Leber ter dood veroordeeld en op 5 januari 1945 werd het vonnis in Plötsensee voltrokken.

-Voor achtergrond-informatie, zie ook Inleiding tot het Communistisch Verzet;  en Adam Trott zu Solz

Over de auteur:

Sylvia Traey is pianiste, een laureaat van het Koningin Elisabeth Concours (1978) en docente piano. ( Haar website:  sylvia-traey.be/home_nl)
Ze heeft diverse boeken schreven, waaronder het boek Christel – Oorlogsbrieven van een kunstenares. (ISBN:9789053253342)
In de zomer van 2009 ontdekte Sylvia Traey enkele bundels brieven van haar tante Christel Pfeiffer aan haar tweelingzus Sabine, de moeder van Sylvia. De brieven werden geschreven vanuit Leipzig gedurende de oorlogsperiode 1939-1945, onder het toenmalige Duits nationaal socialistisch regime dat het gehele leven beheerste en opeiste, ook van de miljoenen mensen die daar niet in geloofden.
Gedurende meer dan vijf jaar waren de tweelingzussen van elkaar gescheiden. Christel putte op wonderlijke wijze kracht uit haar muziek en ging haar weg.
Na de bevrijding zwegen de mensen over hun oorlogservaringen, het was allemaal te erg geweest.

Het boek is onder andere te koop bij Standaard Boekhandel (België)